در راستای ارتقای گفتمان علمی و نهادینهسازی فرهنگ پژوهش مالیاتی در سطح ملی، اولین جشنواره سالیانه دستاوردهای پژوهشی مالیاتی با حضور اساتید دانشگاه، دانشجویان، اعضای شورای پژوهشی سازمان و جمعی از اندیشمندان، خبرگان و فناوران حوزه مالیات برگزار و ضمن تبیین مواردی همچون تعریف پژوهش بهعنوان هزینهای اجتنابناپذیر، پیشگامی نظام مالیاتی در حوزه پژوهش و فناوری، بر این جشنواره بعنوان بستری برای هماندیشی میان نهادهای علمی و اجرایی، انتقال تجارب دانشگاهی و شبکهسازی میان پژوهشگران تاکید شد.
بستری برای هماندیشی میان نهادهای علمی و اجرایی
نادر آریا، رییس مرکز آموزش پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی، گفت: اولین جشنواره سالیانه دستاوردهای پژوهشی مالیاتی در راستای ارتقای گفتمان علمی و نهادینهسازی فرهنگ پژوهش مالیاتی در سطح ملی، برگزار می شود.
وی ادامه داد: این رویداد ملی با هدف مرور پژوهشهای نوین، تقدیر از پژوهشگران برجسته و تسهیل کاربردیسازی یافتههای علمی در سیاستگذاری مالیاتی کشور برگزار و در سالهای آتی نیز استمرار خواهد یافت.
به گفته آریا، این جشنواره که با حضور اساتید دانشگاه، دانشجویان، اعضای شورای پژوهشی سازمان و جمعی از اندیشمندان، خبرگان و فناوران حوزه مالیات برگزار میشود، بستری برای هماندیشی میان نهادهای علمی و اجرایی، انتقال تجارب دانشگاهی و شبکهسازی میان پژوهشگران فراهم میآورد.
آریا با بیان اینکه مقالات جشنواره از «فصلنامه مالیات» انتخاب شدهاند، گفت: در یکسال اخیر تعداد ۱۰۹ مقاله در حوزه مالیات دریافت شده است. همچنین تعداد طرحنامههای دریافتی در یک سال اخیر ۵۶ طرح بوده که در این میان ۲۷ طرح بررسی شده و ۱۰ طرح خاتمه یافتهاند.
وی گفت: سازمان امور مالیاتی در بحث پژوهش هرساله اولویتهای پژوهش خود را اعلام میکند و براساس این اولویتها، اقدامات پژوهشی انجام میشود.
رییس مرکز آموزش، پژوهش و برنامهریزی مالیاتی از تمامی پژوهشگران، اساتید دانشگاه و فعالان حوزه مالیات دعوت کرده است تا با انجام پژوهشهای مالیاتی، سهمی در شکلدهی به آینده نظام مالیاتی کشور ایفا کنند.
پژوهش را بهعنوان هزینهای اجتنابناپذیر تعریف کنیم
حسین فردوسی، معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان امور مالیاتی با تاکید بر اهمیت پژوهش در راهبری و پیشبرد امور این سازمان، گفت: باید پژوهش را بهعنوان هزینهای اجتنابناپذیر تعریف کنیم که تحقق این نگاه، میتواند تحولات چشمگیری در حوزه اقتصاد و حکمرانی به همراه داشته باشد.
وی، پژوهش را یکی از ارکان اساسی در راهبری و پیشبرد امور این سازمان دانست و گفت: پژوهش برای سازمان امور مالیاتی، اهمیت ویژهای دارد و باید آن را بهعنوان هزینهای اجتنابناپذیر تعریف کنیم که تحقق این نگاه، میتواند تحولات چشمگیری در حوزه اقتصاد و حکمرانی به همراه داشته باشد.
فردوسی با اشاره به تشکیل هیات تحریریه و شورای پژوهشی متشکل از اساتید دانشگاهی در سازمان امور مالیاتی کشور، افزود: برنامههای این شورا، مورد توجه هیات رییسه سازمان قرار گرفته و نمود آن را میتوان در برگزاری همایشهای تخصصی سازمان مشاهده کرد.
معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان امور مالیاتی تاکید کرد: این سازمان وارد پارادایم جدیدی شده و با ایجاد معاونت تحول هوشمند نظام مالیاتی، از روند سنتی مالیاتستانی فاصله گرفته و به سمت شیوههای نوین و هوشمند حرکت میکند. در این مسیر، فرایندهای مالیاتی همچون تبصره ۱۰۰ نمونهای از تغییرات ساختاری و رویکردهای نوین سازمان است.
نظام مالیاتی در حوزه پژوهش و فناوری پیشگام است
پیمان صالحی، دبیرکل شورای عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با بیان اینکه هزینه کردن در تحقیق و پژوهش یک سرمایه گذاری است، گفت: سازمان امور مالیاتی کشور، یکی از ارگانها و دستگاههای پیشران در حوزه پژوهش و فناوری است.
دبیرکل شورای عالی وزارت علوم تحقیقات و فناوری نیز در این جشنواره، سازمان امور مالیاتی را یکی از ارگانها و دستگاههای پیشران در حوزه پژوهش و فناوری دانست و اظهار داشت: مقالاتی که امروز قرار است در این جشنوراه ارائه شوند از سطح قابل توجهی برخوردار هستند.
وی افزود: چارچوبها و اقدامات پژوهشی سازمان امور مالیاتی در حوزه چاپ مقالات، جای تقدیر و تشکر دارد؛ همین که محققان و دغدغهمندان این حوزه میتوانند نتایج پژوهش خود را با دیگران و مسئولان سازمان به اشتراک بگذارند، در آینده به نفع نظام مالیاتی کشور خواهد بود.
دبیرکل شورای عالی وزارت علوم تحقیقات و فناوری خاطرنشان کرد: یکی از نکات حایز اهمیت طی این سالها، توجه به مواد ۱۱ و ۱۳ قانون جهش تولید دانشبنیان است که توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده و یکی از ارکان اصلی اجرایی آن، سازمان امور مالیاتی کشور است.
صالحی گفت: در مواد ۱۱ و ۱۳ این قانون پیشبینی شده که شرکتها اعم از دولتی یا غیر دولتی میتوانند از محل مالیاتشان طبق ضوابطی که آییننامههایش مصوب شده با یکی از مراکز اعم از دانشگاهها، مراکز آموزش عالی و یا پژوهشی به منظور انجام امور تحقیقی و توسعهای قرارداد منعقد کنند.
وی افزود: بعضی از اشخاص فکر میکنند که مالیات درآمد کشور است و اگر قرار باشد هزینههای حاصل از مالیات به سمت تحقیق و توسعه برود، کشور با مشکل مواجه میشود. در حالی که وقتی شما در حوزه علموفناوری و تحقیقات هزینه میکنید، یک سرمایهگذاری بوده و هزینه نیست.
دبیرکل شورای عالی وزارت علوم تحقیقات و فناوری خاطرنشان کرد: دکتر سبحانیان رییس کل سازمان امور مالیاتی در این چند سالی که من در بخش های مختلف مسوولیت اجرایی داشتم حداکثر همکاری در حوزه اختصاص اعتبار مالیاتی با معاونت علمی و فناوری و شرکتهای دانشبنیان داشتند.
صالحی در پایان گفت: اینکه مجموعه اعتبار مالیاتی حوزه تحقیق و توسعه کمتر از ۶ هزار میلیارد تومان بوده نشان دهنده عدم آگاهی تولیدکنندگان و شرکتها است که هنوز آن طور که باید از ظرفیت این قانون آگاهی ندارند.
.jpg)
دومین جلسه شورای پژوهشی سازمان امور مالیاتی کشور با حضور جناب آقای مهندس آریا رئیس محتم مرکز آموزش پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی و اعضاء محترم شورای پژوهشی در روز دوشنبه مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۰۳ برگزار شد.
جلسه شورای پژوهشی سازمان امورمالیاتی کشور با حضور رئیس کل، سرپرست مرکز آموزش، پژوهش و برنامه ریزی مالیاتی و اعضای شورای پژوهشی روز شنبه ۱۲ آبان ماه سال ۱۴۰۳ برگزار شد.دکتر اشکان هراتی دبیر علمی همایش رویداد ملی چالشها و راهکارهای اجرایی مطلوب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، اظهار کرد: تمام رویکردهای اجرایی سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی تدریجی بوده است، نظام های مالیاتی دنیا وقتی قانون مذکور را اجرا کردند توجه داشتند که کوچک ترین چالش در بین کسبه به وجود نیاید. در همین راستا ما نیز باید با بهره گیری از برنامهها و الگوهای متعدد مانع از تحمیل بار مضاعف شویم.
وی افزود: گستردگی نظام اجرایی قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، نیازمند همکاری ذینفعان و بازیگران است، بانک مرکزی در ساماندهی دستگاههای کارتخوان و حسابهای تجاری و شخصی با سازمان امور مالیاتی داشته است.
دبیر علمی همایش گفت: امید میرود که همکاریهای لازم در راستای تحقق ماده ۱۸ این قانون نیز صورت گیرد چون سازمان امور مالیاتی به تنهایی نمیتواند موجب شفافیت شود؛ لازم به ذکر است که تسریع و بهبود در اجرای قانون پایانههای فروشگاهی نیازمند بلوغ زیرساخت و بستر الکترونیکی مناسب در کشور است.
دکتر هراتی تصریح کرد: ترغیب مودیان برای اجرای سامانه مودیان، نیازمند مشوق های قانونی است. همچنین رضایت مودیان و اعتماد عمومی به نظام صورتحساب الکترونیکی نیازمند آگاهسازی از مزایای این نوع صورتحسابها، اطلاع رسانی در رابطه با مصارف درآمدهای مالیاتی در بخش عمومی، ساماندهی و نظارت بیشتر بر فرآیند حسابرسی مالیاتی و اطلاع رسانی در تمامی پایهها است.
دبیر علمی همایش در پایان گفت: اعتماد عمومی به کیفیت خدمات شرکت های متعدد ارائه کننده خدمات مالیاتی، نیازمند ایجاد امتیاز در بهره گیری از خدمات شرکت های معتمد نسبت به روش ارسال مستقیم، پوشش حداکثری تعرفه خدمات شرکتهای معتمد برای مشاغل از بودجه سالیانه، آگاه سازی مودیان از مزایای بهره گیری از خدمات شرکت های معتمد و... است.
دکتر مهدی صادقی شاهدانی رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق در رویداد ملی چالشها و راهکارهای اجرایی مطلوب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، اظهار کرد: تنها راه اقتصاد بدون نفت و تحقق تاکیدات رهبری در این رابطه، تقویت و تحول در نظام مالیاتی است.
وی افزود: با استفاده به واسطه ظرفیت نخبگانی که در حوزه مالیاتی اکنون در اندیشکده اقتصاد ایران وجود دارد میتوان بهره گرفت و اقدامات قابل توجهی را در حوزه نظام مالیاتی انجام داد.
رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق در ادامه افزود: مسئولان سازمان مالیاتی اقدامات قابل توجهی را در راستای تعاملات با مودیان و نظام اجرایی فراهم آوردهاند که ادامه این روند موجب وفاق و نظام مالیاتی کارا خواهد شد.
دکتر شاهدانی تصریح کرد: قانون سامانه مودیان و پایانه فروشگاهی از مهرماه سال ۱۳۹۸ به عنوان اولین قدم در بحث هوشمندسازی و شفافیت موجب برقراری عدالت و رضایت مودیان مصوب شد و در تیر ماه سال ۱۴۰۱ به اجرا درآمد.
وی بیان کرد: نظام اقتصادی کشور اگر بخواهد پایدار به حرکت خود ادامه دهد دولت میبایست درآمد داشته باشد، یکی از دلایل تحقق نیافتن اهداف دولت در زمینههای عمرانی و توسعه به ویژه در زمینه بهداشت نبود درآمد پایدار بوده، در همین راستا لازم است برنامهای را تنظیم کنیم که دولت دارای درآمد پایدار باشد و بتواند مشکلات را برطرف سازد.
رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق تاکید کرد: در سال های آینده بسیار نیازمند درآمدهای پایدار به واسطه درآمدهای مالیاتی هستیم زیرا باید از اقتصاد نفت محور فاصله بگیریم.
دکتر شاهدانی در پایان گفت: نظام مالیاتی اگر دست به کار نشود و مسیر درآمدهای پایدار را فراهم نکند به طور حتم شاهد فرسوده شدن و از بین رفتن بسیاری از دستگاه ها به ویژه در حوزه سلامت خواهیم بود.
دکتر محمد برزگری، رئیس شورای عالی مالیاتی، در همایش رویداد ملی چالشها و راهکارهای اجرایی مطلوب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، اظهار کرد: در پیاده سازی و اجرای قانون پایانههای فروشگاهی، سازمان امور مالیاتی موفق عمل کرد و قوانین قابل توجهی را از جمله بخشش جریمهها، عدم مراجعه حضوری و غیره درج نمود.
وی با بیان اینکه قانون پایانههای فروشگاهی موجب شفافیت صورت های مالی شده است، تصریح کرد: ایجاد شفافیت، برقراری عدالت، جلوگیری از فرار مالیاتی از جمله اهدافی است که سامانه مودیان دنبال میکند.
دکتر برزگری تصریح کرد: به منظور تحقق اهداف نظام مالیاتی در سامانه مودیان کار را ابتدا از شرکتهای بورسی آغاز کردیم زیرا برخی از شرکت های شفاف به ما مراجعه میکردند و نسبت به مالیات ستانی سنتی اعتراض داشتند.
وی گفت: باتوجه به تحقیقات صورت گرفته، قانون فروشگاهی موفق عمل کرده است، اکنون اشخاصی که صورتحساب خود را در سامانه مودیان وارد میکنند از رسیدگی مالیات بر ارزش افزوده خارج میشوند.
رئیس شورای عالی مالیاتی تصریح کرد: سازمان امور مالیاتی تصمیم دارد تا اشخاصی که محدودیتی در اجرا دارند را با استفاده از برگزاری جلسات متعدد و شنیدن مشکلات، آموزش، افزایش قابلیت و خدمات و... رفع کند.
دکتر برزگری در پایان گفت: قانون تسهیل تکالیف مودیان، نه تنها نشان از عقب نشینی نیست بلکه همراهی با کسب و کارها و شنیده شدن صدای صنوف به حساب میآید.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، گفت: فلسفه وجودی سامانه مودیان بستری برای اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده است.
دکتر مهدی موحدی بکنظر در همایش «رویداد ملی چالشها و راهکارهای اجرایی مطلوب قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان»، اظهار کرد: در حالحاضر با یک تحول اقتصادی و اجتماعی مواجه هستیم که لازمه آن بررسی و رفع چالشها است؛ فلسفه وجودی سامانه مودیان را در ابتدای امر میتوان بستری برای اجرای ارزش افزوده دانست.
وی افزود: در اجرای مالیات ارزش افزوده با مسائلی مواجه بودیم به نحوی که در این رابطه میتوان به دریافت اظهارنامه های دورهای و بررسی آن ها اشاره کرد که به سبب مسائلی همچون سلیقه محوری، تناسب نداشتن پروندههای مالیاتی با وقتی که ماموران مالیاتی برای رسیدگی میگذاشتند، پیچیدگی و تنوع کسب و کارها از جمله شرکت های صوری، ضعف اطلاعات دوره ای و ... با چالشهایی مواجه شد و در نهایت مالیات بر ارزش افزوده را از هدف اصلی خود یعنی شفافیت در زنجیره تولید خارج کرد.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان افزود: اکنون پارادایمهای نظام مالیاتی را از سنتی خارج ساختیم به نحوی که در حالحاضر اظهارنامه ها از دستی بودن به داده محور و رویداد محور تغییر یافتهاند و اظهارنامهها به صورت از پیش تعیین شده هستند و ارزیابی ها به صورت خودکار هستند.
دکتر موحدی بکنظر بیان کرد: تحلیل ریسک به صورت پسینی بود به نحوی که بعد از سالها متوجه شرکت های صوری میشدیم و نمیتوانستیم پیدایشان کنیم در حالی که امروزه اطلاعات به صورت پیشینی الگوریتمها و تحلیلهای رسیک صورت میگیرد.
وی گفت: در حالحاضر با بهره گیری سامانه پایانههای فروشگاهی در حال ارتقا تولید داده هستیم تا با بهره گیری از اطلاعات سایر اشخاص و سایر اطلاعات یک زیست بوم جامع را پدید آوریم و تعارضی با بهرهگیری از اطلاعات اشخاص ثالت موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات های مستقیم ندارد.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان در ادامه تصریح کرد: در قانون پایانه های فروشگاهی اصل و مبنا بر صحت اطلاعات است و تکلیفی برای ارائه اظهارنامه وجود ندارد و اظهارنامه های پیش فرض در اختیار مودی قرار میگیردو در صورت نیاز و به منظور شفافیت کالا و خدمات مودیان می تواند آن را تکمیل و ویرایش کنند.
دکتر موحدی بکنظر تصریح کرد: حلقه مرکزی سامانههای پایانههای فروشگاهی صورتحسابهای الکترونیکی بود، زیرا مفهوم محوری قانون است قبلا به صورت دستی بوده اما اکنون به صورت سیستمی انجام میشود.
وی گفت: محاسبه سیستمی چند الزام دارد که میتوان به شناسایی افراد حقیقی و حقوقی با شمارههای اقتصادی، شناسایی کالا و خدمات براساس شناسه سیزده رقمی، نرخ گذاری کالاهای ارزش افزوده واحد اشاره کرد.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان تصریح کرد: بیش از دومیلیون و پانصد شناسه کالا و خدمات شناسایی شده و در اختیار سازمان امور مالیاتی کشور قرار گرفته و نرخ گذاری آن انجام شده است.
دکتر موحدی بکنظر تصریح کرد: یکی از مواردی که قانون گذار در سامانه پایانه های فروشگاهی دیده تقش آفرینی شرکت های معتمد است که اکنون در این حوزه ۱۰ شرکت نوع اول ارائه دهنده خدمات داریم که توانستند تسهیل سازی خدمات مالیاتی را انجام می دهند.
وی خاطرنشان کرد: یکی از اتفاقاتی که موجب عقب نشینی سازمان امور مالیاتی در اجرای سامانه مودیان نشد و دست برتر داشت، بحث طلافروشان بود که آنها اذعان داشتند که با سامانه مودیان مشکلی ندارند و علت آن را میتوان به سبب نقش آفرینی شرکتهای معتمد دانست.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان بیان کرد: از تیرماه ۱۴۰۲ تاکنون شاهد افزایش ارسال کننده های صورت های الکترونیکی هستیم به نحوی که تیرماه ۱۴۰۲ حدود ۲۴ هزار مودی و خردادماه سال جاری حدود ۱۷۸ هزار مودی اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی صورتحساب های الکترونیکی صادر کردند.
دکتر موحدی بکنظر تصریح کرد: ۲۳ درصد از اظهارنامههای دوره چهارم ارزش افزوده براساس اطلاعات مندرج در سامانه بود و مودی دیگر لازم نبود اطلاعات دیگری وارد کند.
رئیس مرکز تنظیم مقرارات پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان افزود: اکنون تنها چهار کشور شامل کره جنوبی، ایتالیا، پرتغال و هند تهیه اظهارنامه های از پیش تهیه شده مالیات بر ارزش افزوده را صادر میکنند در حالی که ما علی رغم تمام اشکالاتی که به نظر میرسد توانستیم در این حوزه خروجی قابل توجهی را کسب کنیم.
دکتر حسن بیگی، رئیس دانشگاه خوارزمی و رئیس سیزدهمین همایش سیاست های مالی و مالیاتی ایران در آیین افتتاحیه این همایش، بیان داشت: این همایش علاوه بر بیان مسائل اساسی نظام مالیاتی کشور به معرفی بستر اصلی اجرای مالیات هوشمند یعنی قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می پردازد.